MCP و مهارت چیست؟
MCP (Model Context Protocol) یک استاندارد باز است که به دستیارهای هوش مصنوعی مثل Claude، Cursor و Copilot اجازه میدهد به ابزارها و دادههای بیرونی وصل شوند. هر سرور MCP چند «ابزار» دارد؛ مثلاً سرور دیجیکالا ابزار جستجوی کالا دارد و دستیار هر وقت لازم بداند آن را صدا میزند.
مهارت (Agent Skill) یک پوشه با فایل SKILL.md است: دستورالعملهایی که Claude فقط وقتی لازم است میخواند. مهارت کدی اجرا نمیکند و به کلید یا اینترنت نیاز ندارد؛ فقط دانش و روش کار را به دستیار میدهد، مثل قواعد نیمفاصله یا روش درست ذخیره تاریخ شمسی.
پیشنیازها
- سرورهایی که با
npxاجرا میشوند به Node.js نسخه ۲۰ یا بالاتر نیاز دارند. بعد از نصب،node -vرا در ترمینال امتحان کنید. - سرورهای پایتونی که با
uvxاجرا میشوند به uv نیاز دارند. - روی ویندوز، در صفحه هر ابزار گزینه «روی ویندوز اجرا میکنم» را بزنید تا دستور با
cmd /cساخته شود؛ Claude Desktop و Claude Code بدون آن نمیتوانندnpxرا اجرا کنند. - بعد از تغییر فایل تنظیمات، برنامه (Claude Desktop، Cursor و…) را کامل ببندید و دوباره باز کنید.
نکتههای مخصوص ایران
سرویسهای ایرانی و VPN
بعضی سرویسهای ایرانی به درخواستهایی که از IP خارج میآیند پاسخ نمیدهند. اگر VPN یا پراکسی روشن است و سرور MCP خطای اتصال یا ۴۰۳ میدهد، دامنههای ایرانی را در کلاینت VPN «مستقیم» کنید (split tunneling). در v2ray و کلاینتهای مشابه، قانون geoip:ir یا فهرست آماده دامنههای ایرانی را در بخش Direct بگذارید. ابزارهایی که فقط از IP ایران کار میکنند در صفحهشان برچسب «فقط از IP ایران» دارند.
سرویسهای خارجی و پراکسی
برعکس، سرورهایی که به سرویس خارجی وصل میشوند ممکن است از ایران مسدود باشند. متغیر HTTPS_PROXY را در بخش env همان سرور بگذارید:
"env": {
"HTTPS_PROXY": "http://127.0.0.1:10809",
"NODE_USE_ENV_PROXY": "1"
}کتابخانههای پایتون مثل requests و httpx این متغیر را خودشان میخوانند. Node.js فقط وقتی آن را رعایت میکند که NODE_USE_ENV_PROXY=1 هم تنظیم شده باشد (در نسخههای جدید Node). پورت را با پورت پراکسی خودتان عوض کنید.
نصب بستهها
اگر npx در دانلود بسته گیر میکند، پراکسی npm را تنظیم کنید:npm config set proxy http://127.0.0.1:10809 و npm config set https-proxy http://127.0.0.1:10809. Docker Hub به IPهای ایران پاسخ نمیدهد؛ برای سرورهایی که با Docker اجرا میشوند از پراکسی یا mirror استفاده کنید.
APIهای غیررسمی
دیجیکالا و دیوار API عمومی مستند برای این کار ندارند و سرورهای ما از همان نشانیهایی استفاده میکنند که وبسایتشان استفاده میکند. این نشانیها ممکن است بدون اطلاع تغییر کنند. آنها را برای کار شخصی و آزمایشی به کار ببرید، درخواست انبوه نفرستید و قوانین استفاده هر سرویس را رعایت کنید.
امنیت
- سرور MCP یک برنامه است که روی سیستم شما و با دسترسی شما اجرا میشود. فقط ابزاری را نصب کنید که کد منبعش را دیدهاید یا به سازندهاش اعتماد دارید.
- کلید API را در فایلی که در گیت ثبت (commit) میشود نگذارید. پیکربندی VS Code در این سایت کلیدها را بهصورت ورودی محرمانه میسازد تا هنگام اجرا پرسیده شوند.
- کلیدهایی که در صفحه ابزارها وارد میکنید فقط در مرورگر خودتان در متن دستور قرار میگیرند و به جایی ارسال نمیشوند.
- برای ابزارهایی که پول جابهجا میکنند یا پیامک میفرستند، از کلید آزمایشی (sandbox) شروع کنید.
برای سازندگان ابزار
سادهترین راه ساخت سرور MCP، کیتهای رسمی TypeScript و Python است. سرورهای ساخت بازارچه در پوشه servers/ مخزن ما نمونههای کوتاهی هستند که میتوانید از آنها شروع کنید.
- سرور را در npm یا PyPI منتشر کنید تا با
npxیاuvxنصب شود. - توضیح ابزارها را برای مدل به انگلیسی و دقیق بنویسید و ورودی فارسی را بپذیرید.
- در صفحه ثبت ابزار مشخصات را وارد کنید و فایل ساختهشده را بفرستید.
API فهرست
کل فهرست بهصورت JSON در /api/catalog.json در دسترس است: نام، خلاصه، دسته، ابزارها، تنظیمات نصب و توضیحات هر ابزار. این فایل در هر بار ساخت سایت دوباره تولید میشود و برای ساختن افزونه یا کلاینت خودتان آزاد است.
const res = await fetch('{SITE}/api/catalog.json');
const { items } = await res.json();
const persian = items.filter((i) => i.category === 'language');پرسشهای رایج
ابزار نصب شد ولی در Claude دیده نمیشود.
برنامه را کامل ببندید (از system tray هم خارج شوید) و دوباره باز کنید. در Claude Code دستور claude mcp list وضعیت اتصال هر سرور را نشان میدهد.
فرق «ساخت بازارچه»، «رسمی» و «جامعه» چیست؟
«ساخت بازارچه» یعنی ابزار در همین مخزن نوشته و نگهداری میشود. «رسمی» یعنی خود سرویس آن را منتشر کرده است. «جامعه» یعنی توسعهدهندهای مستقل آن را ساخته است.
آیا استفاده از این ابزارها رایگان است؟
خود ابزارها متنباز و رایگاناند. بعضی سرویسها مثل پیامک یا نقشه برای کلیدشان هزینه میگیرند؛ این را در صفحه هر ابزار، زیر «کلید API لازم است» ببینید.